SULAMA ZAMANI VE BİR DEFA DA VERİLEBİLECEK SULAMA SUYUNUN TESPİTİ
üretim yapabilmenin önemli şartlarından biriside, bütün girdilerde olduğu gibi, suyunda uygun zamanda ve uygun miktarda kullanılmasıdır.
Bitkilerin suya ihtiyaç duyduğu dönemin ve bir defada verilecek sulama suyu miktarının belirlenmesi, bilinçli bir sulama yapmanın ön şartıdır. Sulama suyu uygun zamanda yeterli sayıda ve iki sulama arasında bitki su ihtiyacını karşılayacak miktarda verilmelidir.
Sulama suyunun gereğinden az verilmesi yani yetersiz sulama, elde edilecek ürünü azaltarak ekonomik zarara neden olur. Aşırı su kullanımı ise toprakta tuzluluk ve çoraklık gibi istenmeyen durumlar meydana getirerek arazinin elden çıkmasına neden olur. Ayrıca verilen gübrelerin de topraktan yıkanmasıyla, beklenen yararın azalmasına yol açılmış olur.
Sulama Suyu Miktarının Belirlenmesinde Esas Nedir?
Bunu biraz açarsak; bitkinin etkili kök derinliği toprak neminden yararlandığı kök bölgesidir. Toprak nemi bitkinin yararlanabileceği seviyenin altına düştüğünde, sulama yapılması gerekmektedir. İşte sulama yaparak topraktaki su seviyesini tarlanın su tutma kapasitesi seviyesine getirmek için gerekecek miktar, sulama suyu miktarıdır. Sulama suyu miktarı bu esastan hareketle belirlenir.
SULAMA ZAMANININ GELDİĞİ NASIL ANLAŞILIR
- Toprak neminin (topraktaki su miktarı) ölçülmesi
- Bitkilerin görünüşü
- Bitki su tüketiminin önceden tespit edilerek bilinmesi gibi tekniklerden yararlanılır.
Yaygın metotta bitkilerin sulama zamanının gelip gelmediğinin toprağın elle kontrolüyle kabaca anlaşılmasıdır. toprak burgusu ile nem ölçümü yapılacak derinlikten alınan toprak örnekleri avuç içinde sıkılarak, avuçta bıraktığı ıslaklık, topak oluşturma durumuna, parmaklar arasında yuvarlatılarak şerit olma durumuna ve rengine bakılarak tahmin yapılır.
Eğer sulama zamanı gelmiş ise; hafif bünyeli topraklar, yani kumlu topraklar avuç içinde sıkılınca ya topak olmaz veya topaklansa bile kolayca dağılır. Orta bünyeli topraklar ise topak olur, parmaklar arasında lastik hissi verir. Ağır bünyeli yani killi topraklar ise kolayca topaklaşır ve parmak arasında kolayca şerit durumuna gelir. Ancak bu yöntem tecrübe gerektirdiği için eksik veya fazla su uygulamasına neden olabilir.
- Bitkilerin görünüşüne bakarak sulama zamanının belirlenmesi şu yollarla yapılır;
Bitkilerin yapraklarına bakarak sulama zamanını kabaca belirlemek mümkündür. Yapraklar sabah saat 10.00 veya öğleden sonra 16.00 civarında kontrol edilerek bir bitkinin su isteyip istemediği anlaşılabilir. bazı bitkilerde susuzluk önce yapraklarda renk koyulaşmasına daha sonra da pörsüme ve kıvrılmalara neden olur. Buradan da sulama zamanının gelip gelmediği belirlenir. renk değişimi safhasına gelen bitkilerde verim hızla azalmaya başlar. Onun içinde bitkileri bu aşamaya kadar susuz bırakmamak daha uygundur.
BİR DEFADA VERİLECEK SU MİKTARI NASIL BELİRLENİR
Sulu tarımda, sulama zamanı kadar bir defada verilecek su miktarı da önemlidir. Sulama suyu miktarının belirlenmesinde de bitki, iklim ve toprak faktörleri göz önünde bulundurulmalıdır.
Her sulamada uygulanacak sulama suyu miktarları:
- Bitkinin cinsi ve etkili kök derinliği
- Toprağın su tutma kapasitesi
- Topraktaki nem eksikliği
- Bitkinin günlük su tüketimine göre değişmektedir.
TOPRAKTA SUYUN ETKİLİ KÖK BÖLGESİNE ULAŞIP ULAŞMADIĞI NASIL ANLAŞILIR
Sulama sayısı ve bir defada verilecek sulama suyu miktarı toprakların bünyesine göre değişir.
- Ağır bünyeli ve killi topraklarda az sayıda fakat bir defada daha çok miktarda sulama yapılmalıdır.
- Hafif bünyeli dediğimiz kumsal topraklarda ise her defasında azar azar olmak şartıyla sık sık sulama yapmak gereklidir.
Ömer GÖKSOY
Agronomist
