Bitki Aktivatörleri
- İlk olarak Chester tarafından rapor edilen bu görüş bitkilerin doğal savunma mekanizmasının bir dürtü yardımıyla uyarılarak kendilerini patojen saldırılarından korumalarına dayanır.
- Doğal savunma sistemini harekete geçiren bu dürtüye bitki aktivatörü denilmektedir. Bu mekanizma ise sistemik kazanılmış dayanıklılık [systemic acquired resistance (SAR)] olarak isimlendirilmiştir ve bitki korumada yeni bir teknoloji açmıştır.
Bu savunma mekanizmaları bazı patojenler için caydırıcı bir rol oynamasına karşın bazı patojenler için ise etkisiz kalabilmekte ve bunun sonucunda da hastalıkların ortaya çıkması kaçınılmaz olabilmektedir.
Bitki aktivatörleri, bitkilerin bağışıklık (immun) sistemlerini aktive ederek, hastalıklara dayanıklılık kazanılmasına neden olurlar. Bu yolla bitkilerin hastalıklara dayanıklılık kazanması olayına «sistemik kazanılmış dayanıklılık (Systemic Acquired Resistance = SAR)» ya da «uyarılmış (teşvik edilmiş) dayanıklılık» denmektedir.
- Teşvik edici fenoller infeksiyon için bariyer görevi yapmakta ve patojen gelişimini sınırlamaktadır. Normal enzimatik reaksiyonlarda antifungal bileşiklerin üretimi 6-10 saat arasındayken bu olay fenolik bileşiklerde daha hızlı gerçekleşmektedir.
Bitki aktivatörlerinin amaçlarını aşağıdaki şekilde özetleyebiliriz.
- Savaşımı çok güç patojenlere karşı bitkilerin savunma sisteminin uyarmak (Aşılama),
- Fungisit etkinliğini arttırmak,
- Bitkilerde diğer mekanizmaları uyarılması ile daha kaliteli ve daha fazla ürün elde etmek,
- Ardışıklı kullanım şekli ile daha az pestisit ile daha fazla hastalık kontrolünün sağlanmasıdır.
Ömer Göksoy
Agronomist
